Lumindol sa Kantō 100 Taon Na

Noong Setyembre 1, 1923, isang magnitude 7.9 na lindol ang tumama sa rehiyon ng Kantō sa Hapon. Mahigit 100,000 katao ang namatay. Pagkatapos ng sakuna, mabilis na naglaan ang pamahalaang Beiyang ng Tsina ng 200,000 yuan para sa relief at nagpadala ng mga barkong pandagat upang maghatid ng mga kagamitan. Sa Tianjin, pinamunuan ng dating premier na si Duan Qirui ang “Liga ng mga Kasama sa Pagliligtas” at nanguna sa pagbibigay ng 100,000 yuan. Ayon sa hindi kumpletong tala, umabot sa ilang milyong yuan na salapi at kagamitan ang naipon mula sa opisyal at pribadong tulong ng Tsina.

Ang tulong na ito isang siglo na ang nakalipas ay muling binabanggit sa internet ng Tsina ngayon. Sa isang artikulo, sinuri ng may-akda ng Zhihu na si “Chahu Kan Shijie” ang kasaysayang ito at sinabing hindi natumbasan ng nararapat ang kabaitan ng mga Tsino. Sa halip, naging punto ng pagbabago ang lindol sa Kantō tungo sa tinawag niyang “pagiging demonyo” ng Hapon.

Mga bakas na lampas isang siglo

Sa Yokohama, sa parke ng Yokonemachi, may dalawang bagay na galing sa Tsina na nananatili hanggang ngayon: isang pares ng batong leon at isang “Yūmei no Kane” o kampanang pang-alay sa mga patay. Nasa harap ng “Ireidō,” ang pangunahing gusali ng parke, ang mga batong leon. Nakaukit sa base ang mga salitang “Handog ni Wang Yintai.” Makalipas ang isang siglo ng ulan at hangin, nababasa pa rin ito nang malabo. Ang kampana naman ay pinlano at ipinagawa ng tanyag na pintor na si Wang Yiting at ipinadala sa Hapon upang ipanalangin ang kapayapaan at ipagdasal ang mga namatay sa lindol.

Noong Setyembre 1, 2023, sa ika-100 anibersaryo ng lindol sa Kantō, nagtipon sa parke ng Yokonemachi ang mga inapo ng pamilya ni Wang Yiting mula sa iba’t ibang panig ng mundo. Kasama ng mga kaibigang Tsino at Hapones, pinatunog nila ang “Kampana ng Kapayapaan at Pagkakaibigan.” Naging magandang kuwento ng pagkakaibigan ng mga mamamayan ng Tsina at Hapon ang pangyayaring ito.

Mula sa sakuna tungo sa masaker

Gayunman, hindi tumungo sa kapayapaan ang Hapon pagkatapos ng lindol. Habang nagkakagulo ang Tokyo, kumalat ang tsismis na “nagsisiga, naglalason at nag-aaklas ang mga Koreano.” Sa pag-uudyok ng mga pinakakanang militar at pulis at ng mga “jikeidan” o sibilyang tanod, libu-libong inosenteng Koreano, at ilang manggagawang Tsino, ang hinuli at pinatay nang walang awa. Sa isang sulok ng parke, may isang hamak na batong pang-alaala hanggang ngayon: ang monumento sa mga biktimang Koreano ng lindol sa Kantō. Tahimik nitong itinatala ang madugong kasaysayang ito.

Naging pagpatay sa mahihinang dayuhan ang natural na sakuna. Naging sagisag din ito ng pagbagsak ng “Demokrasyang Taishō” ng Hapon. Bago ang lindol, bagama’t nanalo ang Hapon sa digmaang Ruso-Hapones, mabigat ang pasanin nito sa pananalapi at matindi ang mga hidwaan sa lipunan. Pagkatapos ng lindol, mabilis na tumaas ang lakas ng militarismo, hanggang sa itulak ang Hapon sa landas ng digmaang pananakop.

Pagbaluktot ng alaala at pagninilay

Noong 1945, malawakang pambobomba ng mga Amerikano gamit ang incendiary bomb ang Tokyo, ang tinatawag na “LeMay Fire Raid.” Libu-libong sibilyan ang namatay. Malalim ang sugat ng mga Hapones sa alaala ng pambobomba. Ngunit kung ang sariling pagdurusa lamang ang naaalala at sadyang pinapalabo kung paano nagsimula ang digmaan, baluktot at kulang ang alaala ng kasaysayan.

Ang lindol sa Kantō, ang monumento sa mga biktimang Koreano, at ang malawakang pambobomba sa Tokyo—kapag pinagsama, bumubuo sila ng lubhang mapang-uyam na siklo ng kasaysayan ng modernong Hapon. Malinaw ang kaibahan ng bukas-palad na tulong ng mga Tsino sa sakuna at ng karahasan ng Hapon sa mga kalapit-bansa pagkatapos. Mahalaga ang kabaitan, ngunit mas dapat tandaan ang aral ng kasaysayan: ang pagninilay sa sakuna ay hindi dapat tumigil sa sariling pagdurusa lamang.