Fransa'da Atölyede Eski Bir Pnömatik Silindirin Sızdırmazlığını Ölçmek

Atölyede 1990’lardan kalma bir pnömatik pres var, silindir çapı 63 mm, strok 200 mm. Hattaki basınç 6 bar. Sorun şu: piston aşağıdayken bırakınca yavaşça yukarı sürünüyor, yani iç sızdırma var. Silindiri sökmeden önce ne kadar sızdırdığını sayıyla görmek istedim, çünkü “yavaş sürünüyor” bir gözlem, tamir kararı için yeterli değil.

Yaptığım şey basit bir kapalı hacim testi oldu. Silindirin piston tarafındaki portu kör tıpa ile kapattım, çubuk tarafındaki portu ise 0-10 bar aralıklı bir manometreye bağladım. Araya küçük bir iğne valf koydum ki basıncı kontrollü verip kapatabileyim.

# silindir çubuğu tam dışarıda, piston tarafı kör
# çubuk tarafı portu -> iğne valf -> manometre
# 2 bar ver, valfi kapat, 10 dk bekle

Sonra çubuk tarafına 2 bar verdim, valfi kapattım ve 10 dakika bekledim. Manometre 2.0 bardan 1.7 bara düştü. Aynı testi piston tarafı için tersine yaptım: 2.0’dan 1.85’e indi, yani o taraf daha iyi durumda. Sıcaklık farkı da var, atölye sabah 12 °C, öğleden sonra 18 °C oluyor; testi aynı saatte yapmaya çalıştım ama bunu tam olarak sabitleyemedim.

Neden bu yöntem: aslında debi ölçmek daha doğrudan olurdu, ama atölyede uygun debimetre yok. Basınç düşüşü, sızdırmanın büyüklüğünü doğrudan vermiyor; sadece “bu taraf daha kötü” diyor. Yine de silindiri sökmeden önce hangi contanın şüpheli olduğunu gösterdiği için zaman kazandırdı. Kabaca hesap: 63 mm çap, 200 mm strok, yaklaşık 0.62 litre hacim; 10 dakikada 0.3 bar düşüş, sızdırmanın küçük ama sürekli olduğunu söylüyor. Bu hesabı kesin sonuç olarak almıyorum, sadece karşılaştırma için kullandım.

Nerede işe yaramaz: conta tamamen gitmişse basınç zaten tutmaz, test başlamadan biter. Küçük sızdırmalarda ise 10 dakika yetmiyor; 30 dakika beklemek gerekiyor ama o zaman da sıcaklık değişimi ölçümü kirletiyor. Bir de manometrenin kendi hatası var; elimdeki saat 0.1 bar aralıklı okuyor, 0.3 bar düşüşün ne kadarı gerçek sızdırma, ne kadarı okuma hatası, bunu ayıramadım. Silindirin içindeki yağ filmi de sonucu etkiliyor olabilir.

Sizin atölyenizde benzer bir kapalı hacim testi yaparken sıcaklık farkını nasıl telafi ediyorsunuz, yoksa test süresini mi kısaltıyorsunuz?