Fransa'da Atölyede Eski Bir Masa Matkabını Frekans Sürücüyle Yumuşak Kalkışa Almak

Atölyedeki eski masa matkabı 380 V üç fazlı, 0.75 kW, 1400 d/d. Şebeke trifaze geliyor ama sigorta panosunda sadece 10 A’lik bir hat var ve motoru doğrudan yolvericiyle çalıştırınca komşu atölyenin tezgâhı her seferinde sıfırlanıyor. Bu yüzden 2019’da ikinci el bir 0.75 kW frekans invertörü aldım, girişi tek faz 230 V, çıkışı üç faz 0-230 V. Matkabın gövdesindeki eski kontaktör ve termik röleyi söktüm, motoru doğrudan invertörün U/V/W çıkışına bağladım. Motorun klemens kutusunda yıldız köprüsü vardı; 230 V çıkışta tam moment için üçgen bağlantıya çevirdim (etiketinde 230V Δ / 400V Y yazıyordu).

İnvertör parametreleri için kullandığım temel ayarlar şunlardı:

P0.01 = 1      (kontrol kaynağı: panel potansiyometresi)
P0.03 = 50.00  (maksimum frekans, Hz)
P0.04 = 50.00  (temel frekans)
P0.07 = 4.0    (kalkış rampası, s)
P0.08 = 3.0    (durma rampası, s)
P0.09 = 230    (motor anma gerilimi)
P0.10 = 1.8    (motor anma akımı, A)
P0.11 = 1400   (anma devir)
P0.14 = 2      (aşırı akım koruması seviyesi)

Kalkış rampasını 4 saniyeye çektim; 0.5 saniyede motor yine akım çekiyordu ama anlık pik 5 A’yi geçmiyordu. Boşta ölçtüğüm faz akımı 0.9 A, 12 mm delikte 1.4 A civarına çıkıyor. Bu değerler etiketteki 1.8 A’nin altında kalıyor.

Neden böyle yaptım: doğrudan yolvermede kalkış akımı anma akımının 5-6 katına çıkıyor; 10 A’lik hat bunu kaldırmıyor. İnvertör kalkışta gerilimi ve frekansı birlikte artırdığı için motor manyetik olarak doyuma girmiyor, moment eğrisi kaymıyor. Rampa süresini uzatmak motoru yormuyor ama kullanım hissini değiştiriyor; 4 saniye matkap için uzun, ben 2 saniyede bıraktım. Asıl kazanç, hattın artık her kalkışta düşmemesi.

Nerede işe yaramıyor: motor 400 V yıldız bağlı kalırsa 230 V çıkışta moment yaklaşık üçte bire düşer, matkap boşta döner ama yükte durur. Ben bunu ilk gün yıldız köprüsünü sökmeden denedim, 8 mm delikte motor zorlanınca invertör aşırı akım hatası verdi. İkinci sınır: uzun kabloda (10 m üzeri) invertör çıkışındaki PWM motor sargısında ek ısı yapıyor; kabloyu kısa tuttum. Üçüncü sınır: eski motorun izolasyonu zayıfsa invertörün yüksek anahtarlama frekansı sargıyı yorar; ben 4 kHz taşıyıcıda kaldım. Son olarak, matkabın orijinal acil stop butonu artık motoru değil invertörün kontrol girişini kesiyor; bunu ayrı bir kontaktörle şebekeden ayırmadım, bu hâlâ eksik.

Sizin atölyede trifaze motoru tek fazdan sürerken motor etiketindeki bağlantıyı değiştirmeden çalıştıran bir çözüm oldu mu, yoksa her seferinde sargıyı mı açıyorsunuz?