Fransa'da eski bir marangoz tezgâhını ölçüm tablasına çevirmek

Atölyede 1200×600 mm’lik eski bir kayın marangoz tezgâhı vardı, iki yıl boyunca üstünde matkap ve testere durdu. Yüzeyi 0,4 mm’ye varan çukur ve şişkinliklerle doluydu; düz bir parçayı üstüne koyduğumda köşelerden 0,3–0,5 mm arasında sallanıyordu. Masa hâlâ sağlamdı, sadece referans yüzeyi yoktu. Yenisini almaya gerek kalmadan bunu ölçüm tablası olarak kullanmak istedim; aynı zamanda atölyenin geri kalanı için bir referans yüzeyi kazanacaktım.

Önce tezgâhı üst yüzeyden 1,5 mm kalınlığında bir geçişle freze ettim. Ev yapımı bir köprü ve 80 mm çaplı bir parmak freze kullandım; tezgâhın kendi ayaklarına oturan kızak, 20 mm çaplı iki lineer mil üzerinde kayıyordu. Paso derinliği 0,3 mm, ilerleme 600 mm/dk, devir 12000 d/dk. Talaş tozunu süpürgeyle sürekli çektim, çünkü kayın tozu freze bıçağının altında sıkışıp yüzeyde iz bırakıyor. Geçişten sonra yüzeyi 180 ve 320 kumla zımparaladım, ardından iki kat sertleştirici astar (vernik değil, masif ahşap için üretici etiketinde ‘sertleştirici’ yazan ürün) uyguladım.

Ölçüm referansını doğrulamak için 0,02 mm çözünürlüklü bir komparatör saati ve 300 mm’lik bir granit cetvel kullandım. Tezgâh yüzeyine üç nokta işaretledim, her noktada saat sıfırlanıp cetvel üzerinde gezdirildi:

Nokta A: 0,00 / +0,03 / -0,02 mm
Nokta B: 0,00 / +0,05 / -0,04 mm
Nokta C: 0,00 / +0,02 / -0,03 mm

Sonuç ±0,05 mm bandında. Bu bir granit plaka değil, ama ahşap ve plastik parçalarda kumpas ve saat kontrolü için yeterli. Kenarlara 20 mm’lik masif kayın çıta çaktım, böylece parçalar tezgâhtan kaymıyor.

Neden bu yolu seçtim: yeni bir ölçüm tablası (600×400 mm granit) burada 300–400 € civarında, teslimat da iki hafta. Tezgâh zaten duruyordu, frezeleme bir cumartesi sabahı aldı, astar kurumasıyla birlikte toplam maliyet 40 €’yu geçmedi. Karşılığında 0,05 mm doğruluk aldım; daha iyisini isteseydim granit gerekirdi, ahşap nemle çalışmaya devam ediyor.

Nerede işe yaramaz: tezgâhın altındaki iki ayak farklı yükseklikteydi, ilk freze geçişinde yüzey eğik çıktı, ayakları pul ile besleyip tekrar geçmek zorunda kaldım. Ayrıca atölye ısıtmasız; kışın %70 nemde kayın 0,1 mm’ye kadar şişiyor, bu yüzden ölçüm öncesi 24 saat bekletiyorum. Alüminyum veya çelik parçada bu tablaya güvenmem, sadece kaba kontrol için kullanırım. Bir de astarı çok kalın sürdüğüm ilk denemede yüzeyde 0,08 mm’lik bir kabarma oldu, zımparalayıp yeniden astarladım.

Sizin atölyenizde ahşap bir yüzeyi referans olarak kullandığınız bir yer var mı; yoksa her ölçüm için granit plakaya mı iniyorsunuz?