Fransa'da Atölyede 3B Baskı Parçayı Kumpasla Değil, Mikrometreyle Doğrulamak

Geçen ay atölyede PETG ile 40 mm çapında bir flanş bastım. Baskı 0.4 mm nozul, 0.2 mm katman, %40 dolgu. İlk parçayı kumpasla ölçtüğümde çap 39.85 mm çıktı, yani 0.15 mm eksik. Ama aynı parçayı mikrometreyle üç farklı noktadan ölçtüğümde değerler 39.78, 39.82 ve 39.91 arasında değişti. Kumpasın uçları geniş olduğu için bu sapmayı gizliyordu.

Ben de parçayı doğrulamak için şu adımları izledim: önce baskı tablasını cam üzerine sabitleyip yatak sıcaklığını 80°C’de 10 dakika beklettim. Sonra parçayı tabladan spatula ile değil, tablayı soğutup kendiliğinden ayrılmasını bekleyerek aldım. Ölçümü 20°C’lik atölyede, parça en az 1 saat dinlendikten sonra yaptım. Mikrometre olarak 0-25 mm ve 25-50 mm iki ayrı dijital mikrometre kullandım; her ölçümden önce sıfırladım. Ölçüm noktalarını parçanın üst yüzeyinden 2 mm içeride, 120° aralıklarla işaretledim.

# Ölçüm döngüsü (bash, csv için)
for i in 1 2 3; do
  echo "nokta_$i,"$(date +%s)
  # mikrometre okuması manuel girildi
 done

Sonuçta gerçek çapın 39.84 mm olduğunu gördüm; yani kumpasın gösterdiği 39.85 mm aslında doğruya çok yakındı ama tek ölçümle bunu bilemezdim. Asıl sorun, dilim yönündeki (Z ekseni) çap değişimiydi: alt katmanlarda çap 39.78 mm’ye kadar düşüyordu. Bunun nedeni, ilk katmanlarda yatağa daha iyi yapışsın diye akışı %105 yapmam ve kenarlarda hafif şişme olmasıydı.

Neden mikrometre? Çünkü 3B baskıda hata çoğunlukla tek eksende ve 0.1 mm mertebesinde oluyor. Kumpasın çene genişliği 5-10 mm olduğu için yüzey pürüzünü ve ovalleşmeyi yutuyor. Mikrometre ise sadece 6-8 mm çapında bir alanı ölçtüğü için gerçek geometriyi daha iyi yansıtıyor. Ancak mikrometre de parçayı sıkıştırıp deforme edebilir; bu yüzden baskı parçalarda genellikle sabit kuvvetli (ratchet) mikrometre kullanmak daha güvenli.

Nerede işe yaramaz? Esnek filamentlerde (TPU) mikrometre parçayı sıkıştırır, ölçüm yanıltır. Ayrıca parça çok inceyse (örneğin 1 mm duvar) mikrometre çenesi parçayı büker. Ben bir kez 0.8 mm et kalınlığındaki bir braketi ölçerken parçayı hafifçe ezdiğimi fark ettim; o yüzden ince parçalarda optik komparatör veya profil projektörü daha doğru. Bir de büyük parçalarda (100 mm üzeri) mikrometre yetmiyor, çünkü ölçüm aralığı dışına çıkıyorsunuz; o zaman boyutsal ölçüm için koordinat ölçüm makinesi (CMM) veya en azından dijital kumpasın tekrarlanabilirliğini artırmak gerekiyor.

Sizin atölyenizde 3B baskı parçaları hangi ölçüm aletiyle doğruluyorsunuz? Özellikle 50 mm üzeri parçalarda mikrometre mi, yoksa başka bir yöntem mi kullanıyorsunuz?