Fransa'da atölyede 3B baskıdan kalıp çıkarırken ölçü kayması

Geçen ay atölyede küçük bir seri için PETG’den kalıp çıkardım: 12 parça, her biri 180×90×40 mm, duvar 2.4 mm, katman 0.2 mm. Baskı makinesi iki yıllık, tablası cam, ilk katmanı her seferinde elle ayarlıyorum. Parçaları kalıp olarak kullanınca (silikon dökümde) ölçü 0.6–0.9 mm şişti; kumpasla tek tek ölçtüğümde sapma hep dışa doğru, iç boşlukta ise 0.2 mm kadar daralma vardı. Yani sorun baskı değil, kalıbın kendisiydi.

Önce parçayı kalıp olarak değil, ölçüm referansı olarak kullanmayı bıraktım. Her baskıdan sonra 24 saat bekletip aynı noktalardan ölçüyorum; PETG nem alınca ve soğurken çekiyor, bunu iki partide net gördüm. Kalıp boşluğunu tasarımda 0.4 mm büyütüp, dış ölçüyü 0.3 mm küçülttüm. Dilimleyicide (PrusaSlicer) dış duvarı 0.45 mm, iç duvarı 0.5 mm yaptım; iki duvar arasında 0.05 mm boşluk kalınca kalıp yüzeyi daha düzgün çıkıyor. Kod tarafında tek yaptığım, parça numarasına göre ölçü tablosu tutmak:

parts = {1: (180.0, 90.0), 2: (179.8, 89.9)}
for p, (w, h) in parts.items():
    print(f"parça {p}: {w:.1f} x {h:.1f} mm")

Bunu her partide tekrar etmek zorundayım; çünkü aynı dilimleyici ayarıyla bile tabla sıcaklığı 5 °C oynayınca ilk katman farklı yayılıyor ve dış ölçü 0.15 mm kadar kayıyor. Kalıp için toleransı 0.2 mm’nin altına indirmeye çalışmak boşa emek; silikon zaten 0.1 mm’lik farkı kapatmıyor, üstelik kalıp yüzeyinde iz kalıyor.

Bu yöntem şurada patlıyor: parça çok inceyse (duvar < 1.2 mm) ya da baskı yönü kalıp açısına dikse, ölçü kayması 1 mm’yi geçiyor ve telafi etmek için tasarımı büyütmek parçayı başka yerden bozuyor. Bir de PETG yerine PLA kullanınca iki hafta içinde kalıp çekiyor, ölçüyü tutmuyor; bunu bir partide yaşadım, 6 parçayı attım.

Sizin atölyede kalıp boşluğunu neye göre veriyorsunuz: dilimleyici duvar kalınlığına mı, yoksa doğrudan CAD’de mi telafi ediyorsunuz? Ben CAD tarafında tutunca daha az şaşırıyorum ama her parça için ayrı ölçü tablosu tutmak yorucu.