Fransa'da atölye için 380V üç fazı tek fazdan ayırma deneyimim

Atölyeye taşındığımızda eski bir kompresör vardı: 380V üç faz, 4 kW, yıldız/üçgen yol vermeli. Mekânda sadece monofaze 230V vardı. Panoya baktım, ana sigorta 32A C tipiydi; kompresörün kalkış akımı etiketinde 6–8 kat yazıyordu. Yani 24–32A aralığı, sınırda. Önce kompresörü söktüm, etiketini fotoğrafladım, sonra motor sargılarını ölçtüm: üç sargı da dengeliydi, sorun motorda değildi.

Çözüm olarak 230V giriş / 400V çıkış bir VFD (vektör kontrollü, 4 kW, tek faz giriş) aldım. Bağlantı şöyleydi:

L (230V) -> VFD L1
N         -> VFD L2
PE        -> VFD PE
VFD U/V/W -> motor U/V/W (yıldız bağlantı kaldırıldı, üçgen)

VFD parametreleri: motor etiket akımı 8.2A, kalkış rampası 3 sn, maksimum frekans 50 Hz, taşıyıcı frekans 4 kHz. Panoda 32A C yerine 25A D tipi sigorta ve 30mA kaçak akım rölesi kullandım. Kablo 4 mm², mesafe 12 m. İlk çalıştırmada kompresör boşta döndü, sonra tank valfini açtım; kalkış akımı 11A civarında kaldı, nominalde 8A.

Neden böyle yaptım: VFD ile kalkış akımını sınırlamak, monofaze hattı zorlamadan üç fazlı motoru çalıştırmanın en pratik yolu. Alternatif faz dönüştürücü (rotatif) daha pahalı ve yer kaplıyor; statik dönüştürücü ise torku düşürüyor, kompresör gibi yüklü kalkışta sıkıntı çıkarıyor. VFD’nin bedeli: harmonik üretiyor, motor sargılarında ek ısınma var, uzun kabloda gerilim düşümüne dikkat etmek gerekiyor. Ayrıca VFD çıkışına kaçak akım rölesi bağlamak sorun çıkarabilir; ben röleyi VFD girişine koydum.

Nerede işe yaramaz: 5.5 kW üstü motorlarda tek faz girişli VFD bulmak zor ve pahalı; sürekli tam yükte çalışan motorlarda monofaze hat zaten yetmez. Bir de nötr hattı zayıf olan eski tesisatta VFD girişinde gerilim dalgalanması oluyor; bizim binada nötr 2.5 mm² idi, 4 mm²’ye çektik. İkinci hata: ilk denemede motoru yıldız bıraktım, VFD düşük tork verdi, kompresör zorlandı. Üçgen bağlantıya geçince düzeldi. Etiketteki bağlantı şemasını mutlaka kontrol edin.

Sizin atölyede monofaze hattan üç fazlı bir makine çalıştırma deneyimi var mı? Hangi çözümü seçtiniz, VFD mi rotatif dönüştürücü mü, ve uzun vadede ne gibi sorunlar çıktı?