Kapadokya'da taşınabilir güneş paneli: 2 günlük ölçüm

Geçen hafta Göreme’de kaldığım taş evin avlusunda, 100W katlanabilir monokristal panel ve 20Ah LiFePO4 batarya ile iki gün boyunca basit bir ölçüm yaptım. Cihaz sayısı az: bir telefon, bir fotoğraf makinesi, bir de powerbank. Amacım tatilde enerji bağımsızlığı değil, panelin gerçekten ne verdiğini görmekti.

Kurulum basit: panel güneye bakacak şekilde avlu duvarına yaslı, batarya taş duvarın gölgesinde, arada 20A PWM şarj kontrolörü. Ölçüm için panel çıkışına ve batarya girişine ayrı USB voltaj-akım ölçer taktım. Sabah 08:00, öğlen 13:00 ve akşam 18:00’de üç değer okudum.

PWM ayarı: 14.4V float, 13.2V cut-off
Ölçüm: panel çıkışı → kontrolör → batarya
12 Ağustos
08:00  9.8V / 1.1A  (10.8W)
13:00 17.9V / 3.4A  (60.8W)
18:00 15.2V / 0.6A  (9.1W)
13 Ağustos
08:00 10.1V / 0.9A  (9.1W)
13:00 18.1V / 3.1A  (56.1W)
18:00 14.8V / 0.4A  (5.9W)

Bu sayılar panelin etiketindeki 100W’a yakın değil, bunu baştan söyleyeyim. Öğlen 60W civarı, günlük toplam tahminim 250-300Wh. Batarya 20Ah x 12.8V = 256Wh; yani teorik olarak bir günde dolabilir, pratikte öğleden sonra gölge düşünce dolmuyor.

Neden böyle: panel sıcaklıkla verim kaybediyor, avluda yansıma az, kablo kaybı var. PWM yerine MPPT kullansam öğlen değeri belki %15-20 artardı; ama MPPT kontrolörün kendi tüketimi ve fiyatı, iki günlük tatil için anlamsız. Asıl sınır panelin kendisi değil, gölge ve açı. Paneli sabah 10’a kadar doğuya, sonra güneye çevirmek günlük toplamı belirgin artırıyor; ben üşendim, sabit bıraktım.

Nerede çöküyor: taş avluda öğleden sonra duvar gölgesi 16:00’da panelin yarısını kapatıyor, o saatten sonra ölçüm anlamsız. İkincisi, USB ölçerler düşük akımda sapıyor; 0.4A’nın altındaki değerlere güvenmeyin. Üçüncüsü, LiFePO4’ü 0°C altında şarj etmek hücreye zarar verir; Kapadokya’da ekim sonrası sabah sıcaklıkları bunu kolayca yakalar. Panelin arkasındaki etiket değil, kutudan çıkan gerçek açık devre gerilimi önemli: benim panelim 21.6V VoC veriyor, kontrolör bunu kaldırmalı.

Sizin oralarda, özellikle taş avlu veya balkon gibi yansımanın az olduğu yerlerde, panel açısını gün içinde değiştirmek ne kadar fark yaratıyor? Benim ölçümümde sabah-öğlen arası fark büyük, ama öğleden sonra gölge girince hepsi boşa gidiyor.