Kapadokya'da taşınabilir güneş paneli: 2 günlük ölçüm

Nevşehir’in güneyinde, Göreme’ye 20 dakika mesafede bir köyde iki gece kaldım. Yanımda 100 W katlanır panel, 20 Ah LiFePO4 batarya ve 12 V buzdolabı vardı. Şebeke yoktu, jeneratör de çalıştırmadım. Ölçmek istediğim şey basit: panelin etiket değeriyle ovada gerçekte ne verdiği arasındaki fark.

Sabah 07:10’da paneli çatıya değil, açık araziye kurdum. Çatı taş olduğu için sıcaklık paneli arkadan pişiriyor; toprağa 10 cm yükselticiyle sabitledim. Panel güneye 35 derece eğik. Kablolama 4 mm², batarya ile panel arası 6 metre, MPPT kontrol cihazı 10 A:

Panel: 100 W, Voc 21.6 V, Isc 6.1 A
Kontrol: MPPT 10 A, 12 V sistem
Batarya: 20 Ah LiFePO4 (256 Wh)
Ölçüm: 30 dakikada bir el multimetresi + kontrol cihazı ekranı

Sonuç: 09:00–15:00 arası tepe 71–78 W gördüm, gün toplamı 410 Wh. Etiketin %60’ı civarı. Öğlen panel arkası 58 °C’ye çıktı; gölgelendirme yoktu ama sıcaklık kaybı hissedilir. Batarya ertesi gün öğlene kadar doldu, buzdolabı gece boyunca 4 °C’de kaldı.

Neden bu kadar düşük? İki sebep var. Birincisi panel sıcaklığı: her 10 °C’de verim %0.4–0.5 düşüyor, 25 °C referansına göre 58 °C’de kayıp %15’i buluyor. İkincisi toz. Köyde rüzgâr toprağı kaldırıyor; ikinci gün sabah panel yüzeyinde ince bir tabaka vardı, silmeden önce 62 W, sildikten sonra 74 W okudum. Aynı saat, aynı açı. Bu farkı kimse etikette yazmıyor.

Nerede işe yaramaz: gölge. Panelin bir hücresi gölgelenince seri bağlı hücrelerin tamamı düşüyor, yarı gölgede 30 W’a indi. Ağaç altına kurmayın. Bir de kamp ateşi dumanı: iki günde panelin üstünde yapışkan bir film oluştu, kuru bez yetmedi, ıslak bezle sildim. MPPT kontrol cihazı düşük voltajda (batarya %20’nin altında) verimi daha da düşürüyor; 20 Ah bataryayı gece boyunca buzdolabına bırakmak riskli, sabaha %18 gördüm. Bu yüzden gece yükünü kapatmak daha güvenli.

Bir de şu var: aynı paneli İstanbul’da balkonda denediğimde gün toplamı 330 Wh çıktı, çünkü bina gölgesi öğleden sonra panelin yarısını kapatıyor. Kapadokya’nın açık arazisi avantaj ama sıcaklık ve toz dezavantaj. İkisini aynı tabloda görmek için ölçüm yapmak şart.

Sizin oralarda panelin gerçek çıkışını ölçtüğünüz bir düzenek var mı? Özellikle taşınabilir sistemlerde toz ve sıcaklık kaybını nasıl telafi ediyorsunuz?